مروری بر تنوع مورفوژنتیکی گندمهای وحشی با استفاده از نشانگرهای مولکولی و نقش آن در کاهش مصرف نهادهها و بهبود بهرهوری انرژی
موضوع: راهکارها و الگوهای مصرف بهینه انرژی در صنایع غذایی و کشاورزی
نویسندگان: رضا نورا,
کد مقاله: EFAB015831215
نوع ارائه مقاله: پوستر
ارائه دهنده: رضا نورا
متن چکیده:گندم نان (Triticum aestivum L.) تأمینکننده ۲۰ درصد از کالری و پروتئین جهانی است، اما اهلیسازی تنوع ژنتیکی آن را به شدت کاهش داده است. خویشاوندان وحشی گندم، به ویژه در ایران واقع در هلال حاصلخیز، مخزنی از آللهای ارزشمند برای مقاومت به تنش و بهبود کیفیت هستند. از سوی دیگر، مصرف بالای انرژی در مراحل تولید و فرآوری گندم، یکی از چالشهای اساسی صنایع غذایی محسوب میشود. این مطالعه مروری با هدف جمعبندی مطالعات تنوع مورفوژنتیکی گندمهای وحشی در ایران و جهان و ارائه چارچوبی برای بهرهگیری از این منابع به منظور بهبود بهرهوری انرژی در صنایع غذایی انجام شد. بررسیها نشان داد که ایران یکی از غنیترین کانونهای تنوع گونههای Aegilops (شاملrn Ae. tauschii، Ae. cylindrica، Ae. crassa و Ae. triuncialis ) و Triticum وحشی (شامل T. boeoticum وrnT. urartu ) است و استانهای غربی و شمال غربی به عنوان مراکز اصلی تنوع شناسایی شدهاند. بیشترین درصد چندشکلی (۱۰۰٪) مربوط به نشانگرهای ISSR و بالاترین میانگین PIC (0.77) متعلق به گونه T. boeoticum بود. در همه گونهها، سهم تنوع ژنتیکی درون جمعیتها (۵۳ تا ۹۳ درصد) بیشتر از تنوع بین جمعیتها بود. نشانگرهای ISSR کارایی بالاتری نسبت به SSR در آشکارسازی چندشکلی نشان دادند. انتقال ژنهای مقاومت به خشکی و شوری از گونههایی مانندrn Ae. cylindrica و Ae. crassa و نیز ژنهای مرتبط با کیفیت پروتئین و گلوتن از گونههای T. urartu وrn T. boeoticum به ارقام زراعی میتواند از دو مسیر کاهش نیاز به آبیاری و نهادههای کشاورزی و کاهش انرژی مصرفی در فرآوری (مانند ورز دادن خمیر) به بهینهسازی مصرف انرژی کمک کند. با توجه به غالب بودن تنوع درون جمعیتی، استراتژی حفاظت در محل (In-situ) در اولویت قرار دارد.rn